Urzędnicy ZUS weryfikują, czy dana osoba faktycznie pozostaje niezdolna do wykonywania obowiązków zawodowych i czy w tym czasie nie podejmuje działań wykluczających się z celem rekonwalescencji. W sytuacji gdy lekarz orzecznik stwierdzi powrót pacjenta do zdrowia, ma prawo skrócić okres obowiązywania zwolnienia lekarskiego. Takie rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną, bez konieczności osobistego badania ubezpieczonego.
Skala tych działań w skali ogólnopolskiej objęła 318,7 tys. przeprowadzonych weryfikacji. W ich rezultacie ZUS zablokował wypłatę 15,7 tys. zasiłków na kwotę przekraczającą 27,2 mln zł, natomiast redukcja świadczeń wypłacanych po zakończeniu stosunku pracy przyniosła łącznie 215,6 mln zł.
Kontrola zwolnień lekarskich ZUS. Czego nie wolno robić na L4
Przebywając na zwolnieniu, pacjent ma prawo opuścić dom w celu wizyty lekarskiej, zakupu leków w aptece, wykonania badań, odbycia rehabilitacji czy zrobienia niezbędnych zakupów spożywczych. Przepisy dopuszczają również wykonanie pilnych i jednorazowych czynności życiowych, pod warunkiem że nie zakłócają one procesu terapeutycznego i nie szkodzą zdrowiu.
Ubezpieczony musi się jednak liczyć z odebraniem pieniędzy, gdy w czasie choroby świadczy pracę zarobkową bądź spędza ten czas w sposób sprzeczny z zaleceniami. Podczas wizytacji kontrolerzy przyłapują świadczeniobiorców między innymi na remontach, pracach w ogrodzie, wyjazdach turystycznych oraz uczestnictwie w imprezach.
Na terenie województwa podlaskiego jeden ze świadczeniobiorców został pozbawiony pieniędzy w związku z zagraniczną podróżą, gdyż lekarz uznał tamtejsze aktywności za potencjalnie szkodliwe dla jego rekonwalescencji. Inny przypadek dotyczył pacjenta, który mimo zwolnienia wystawionego na chory bark kosił trawnik oraz porządkował swoją posesję.
Nowe zasady wystawiania L4 od 2027 roku. Praca u drugiego pracodawcy będzie możliwa
Począwszy od 1 stycznia 2027 roku, wejdą w życie przepisy pozwalające na wystawienie zwolnienia lekarskiego przypisanego tylko do jednego z kilku miejsc pracy. Stanie się to możliwe na prośbę samego pacjenta, o ile pozwolą na to jego kondycja zdrowotna i specyfika wykonywanego zawodu, co w praktyce umożliwi choremu legalne realizowanie obowiązków u innego pracodawcy.